Dünyada futbol endüstrisi, hizmet sektörü içerisinde hacim ve ciro itibariyle en önemli sektör olarak yerini almıştır. Türkiye'de de durum böyledir. Türkiye'de her yıl futbol endüstrisi içerisinde milyonlarca dolarlık para akışı sağlanmaktadır. Ancak futbol endüstrimizin büyüklüğü diğer birçok ülkeyle karşılaştırıldığında tatmin edici değildir. Bunun en önemli nedeni; futbol endüstrimizin içinde bulanan öğeleri düzgün pazarlayamamızdır.
Ülkemizde birçok futbol takımı, adının arkasında A.Ş. yaftasını taşımaktadır ancak neredeyse hiçbiri bir şirket ve marka gibi yönetilmemektedir. Aslında futbol kulüpleri, birçok markanın sahip olmak için milyonlar harcadığı çok önemli bir şeye sahipler: Gönülden bağlı milyonlarca fanatik. Hal böyleyken futbol pazarlamasının ve bu endüstrinin üyelerinin markalanmasının takımlara katacaklarını tahmin edebilmek zor değil. Mikro anlamda tek tek kulüplerin cirosunu ve gelirlerini artıracaktır. Makro anlamda ise futbol endüstrisinin ve endüstriyel futbolun hacmini ve parasal büyüklüğünü önemli ölçüde artıracaktır.
Futbol Pazarlaması Nasıl Yapılabilir?
Pazarlamayla ilgilenenler bilir; pazarlamanın 4 temel öğesi vardır: Mal (Product), Fiyat (Price), Yer (Place), Tutundurma (Promotion). Türkiye'de futbol kulüplerine bakıldığında ilk iki maddede büyük problemler vardır. Türkiye Futbol Federasyonu'nun (TFF) yaptığı bir araştırmaya göre 4 büyük takımın taraftarlarının %66'sı bilet fiyatlarının yüksekliğinden şikayet ederken, sunulan hizmetin ve izledikleri futbolun bu paraya değmediğini söylemektedir.
Son dönemde yapılan yatırımlarla stadlarımız dünya standartlarına yükseltilmektedir. Türk Telekom Arena, Şükrü Saraçoğlu ve Kadir Has Stadyumu UEFA'dan 5 yıldız almış stadlarımızdır. Ancak önemli olan bu stadlara müşteri çekebilmek ve o müşteriyi mutlu edebilmektir. Burada da tutundurma faaliyetleri büyük önem kazanmaktadır. Stadlarda güvenliğin sağlanması, ailece gidilebilecek bir alan haline getirilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Maç öncesi şovlar, konserler, yarışmalar müşteri memnuniyeti açısından fayda sağlayacaktır. Hizmet işletmelerinde müşterilerin %80'i başkalarının tavsiyesiyle, %20'si reklam ve diğer tutundurma faaliyetleriyle satın alma yapmaktadır. Bu açıdan bakıldığında stadlara gelen seyircilerin memnuniyeti takımlar için çok önemlidir. Şeyh uçmaz müritler uçurur sözü boşuna değildir.
Futbol takımını izlenmeye değer kılan en önemli öğelerin başında yıldız fıtbolcu transferi gelmektedir. Bu sene, Galatasaray'ın yaptığı transferlerden sonra sattığı kombine sayısına bakıldığında bu konunun önemi anlaşılmaktadır. Ancak ülkemizde yıldız oyuncu deyince maalesef akla hep yabancılar gelmektedir. Kulüpler, yıldız oyuncu yetiştirebilmek için gerekli stratejileri de bir an önce uygulamaya başlamalıdırlar.
Takımlar marka haline gelebilmek için taraftarlarını aktif kullanıcı haline getirmelidir. Örneğin; İngiltere'de Manchester United, francising yöntemiyle isim hakkını çeşitli işletmelerin kullanmasına izin vermektedir. İngiltere'de birçok Manchester United Restoranı vardır. Türkiye'de de taraftarkart satışı ve lisanslı ürün satışı gibi klasik markalama yöntemlerine ek olarak böyle yollar denenebilir.
Türkiye'de pekçok takımın söylemine bakıldığında ana amacın seyir zevki veren bir futbol takımı yaratmak olduğu görülmektedir. Bu tarz kalıpların dışına çıkılarak her bir futbol takımı bir konumlandırma stratejisi belirlemelidir. Örneğin İspanya'da Bask Bölgesi takımı Athletic Bilbao, sadece Basklı oyuncuları oynatarak halkının takıma daha da bağlı hale gelmesini sağlamıştır. Hollanda'da Ajax, altyapı çalışmalarıyla dünyada futbolcu fabrikası olarak anılmaktadır. Türkiye içerisinde de takımlar kendilerine bir misyon belirleyerek bu yolda konumlandırma stratejileri belirlemelidir.
Kulüplerin isim hakkı anlaşması yapabileceği alanlar yasayla belirlenmiştir. Bu alanlar iyi incelenerek hedef kitleye uygun merchandising çalışmaları yapılmalıdır.
Futbol kulüpleri birçok farklı özellikte taraftar grubuna sahiptir. Bu taraftar gruplarının hepsine yönelik çalışmalar yapmak başarılı olmayacaktır. Hedef kitle doğru biçimde daraltılarak bu yönde çalışmalar yapılmalıdır.
Dünyadaki bütün büyük kulüplerin çok büyük bir markalama çalışmasının sonucunda bu konuma geldikleri unutulmamalı, ilerlemenin bu yoldan geçtiği acilen fark edilmelidir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder